Geld geïnvesteerd in bedrijf echtgenoot

Waarschijnlijk zult u zich niet bewust zijn van de fiscale gevolgen wanneer u geld beschikbaar heeft gesteld aan de onderneming van uw echtgenoot.

Maar sinds 1 januari 2012 is het huwelijksvermogensrecht op een aantal belangrijke punten drastisch gewijzigd. Deze wijziging heeft belangrijke fiscale gevolgen voor ondernemers en hun partners. Het is verstandig om in uw situatie na te gaan of de nieuwe wettelijke regeling niet tot onbedoelde gevolgen leidt.

Investeren in het goed van de ander

Veel ondernemers zijn gehuwd op huwelijkse voorwaarden. In de praktijk komt het regelmatig voor dat de noodzakelijke investeringen in het bedrijf ook worden gefinancierd met geld van de niet ondernemende partner. Aangezien er sprake is van huwelijkse voorwaarden ontstaat daardoor civielrechtelijk een schuld van de ondernemer aan zijn partner ter grootte van het geïnvesteerde (geleende) bedrag.

Wijziging huwelijksvermogensrecht voor ondernemers

Per 1 januari 2012 is dit systeem verlaten en verkrijgt de niet ondernemende partner een ‘vergoedingsvordering’ die is gerelateerd aan de waarde van hetgeen daarmee is aangeschaft. Deze wijziging heeft belangrijke fiscale gevolgen die in de praktijk niet worden onderkend. Ik zal deze hierna schetsen aan de hand van een simpel maar herkenbaar voorbeeld. Uitgangspunt daarbij is dat dat de echtgenoten A en B op huwelijkse voorwaarden zijn gehuwd.

Voorbeeld
Echtgenoot A drijft een onderneming vanuit een pand dat op zijn naam staat. De waarde bedraagt € 400.000. Het pand moet worden verbouwd en de kosten van de verbouwing (€ 100.000) zullen volledig door echtgenote B worden betaald die recent een erfenis heeft ontvangen.

Echtgenote B krijgt als gevolg van de financiering van de verbouwing van het ondernemingspand een ‘economisch belang’ bij het pand van 25% (100.000/400.000). Fiscaal technisch kan dit niet anders betekenen dan dat het pand voor dit deel van de ondernemingsbalans van A verdwijnt, en dat ondernemer A moet afrekenen in box 1 (tarief maximaal 52%) over 25% van de meerwaarde. En dat enkel en alleen vanwege een verbouwing!

Bij echtgenote B komt haar aandeel in het pand (25% van de waarde van het pand) op haar eigen (terbeschikkingstellings) balans te staan. Zij is inkomstenbelasting in box 1 verschuldigd over zowel de waardeverandering van het pand als een zakelijk te bepalen huur voor het gebruik van het pand in de onderneming. Onder het regime van voor 1 januari 2012 werd haar vordering nog belast in box 3, waarin zij alleen 1,2% vermogensrendementsheffing was verschuldigd over de waarde van haar vordering.

Vervolgens besluiten A en B in 2013 te gaan scheiden. De werkelijke waarde van het pand op dat moment is opgelopen tot € 600.000. De vergoeding die ondernemer A aan zijn echtgenote B zal moeten voldoen bedraagt nu € 150.000 (25% van € 600.000).

Uitbetaling van deze vergoedingsvordering leidt bij echtgenote B tot beëïndiging van haar terbeschikkingstelling aan de onderneming van ondernemer A. Hiervoor geldt geen fiscale faciliteit. Echtgenote B zal dus moeten afrekenen met de Belastingdienst over de haar toekomende waardestijging van het pand: maximaal 52% over € 150.000 minus € 100.000 = ruim € 25.000 inkomstenbelasting!

Voorkom fiscale afrekening door wetswijziging

In het algemeen zullen partijen zich niet bewust zijn van de fiscale gevolgen als de ene echtgenoot geld beschikbaar stelt aan de onderneming van de andere echtgenoot. Gelukkig valt er iets te kiezen en kan deze regeling buiten toepassing blijven indien partijen dat schriftelijk overeenkomen. Dat is aan strikte voorwaarden gebonden. Gebeurt dat niet, dan geldt het nieuwe recht met de hierboven geschetste gevolgen.

Zolang de fiscale wetgever geen ruimhartiger doorschuifregelingen introduceert, is het risico op fiscale afrekeningen daarmee opportuun en reëel, en zeker niet te onderschatten. Laat u daarom goed adviseren over uw eigen situatie.

Dit aandachtspunt wordt automatisch gesignaleerd door aan de hand van de ingegeven vermogensverdeling in Juist! Alert-Echtscheiding, slimme software voor de echtscheidingspraktijk. Als echtscheidingsprofessional ook de vermogensafwikkeling voor uw cliënten optimaliseren en fiscale risico’s afdekken? Kijk op www.juistalert-echtscheiding.nl