Pensioen eigen beheer en echtscheiding: hoe om te gaan met de postrelationele solidariteit?

De dga die zijn pensioen heeft ondergebracht in zijn eigen B.V. zal bij echtscheiding in beginsel gehouden zijn het aan de ex-partner toekomende deel van de pensioenrechten af te storten. Op grond van de redelijkheid en billijkheid oordeelde de Hoge Raad in het verleden dat van de ex-partner niet kan worden gevergd dat deze afhankelijk blijft van het (beleggings-) beleid van de dga. Hoe lost u dat op in geval er sprake is van onderdekking van het pensioen in de eigen B.V.?

Afstorting van de aan de ex-partner toekomende rechten is de afgelopen periode door de rechters als uitgangspunt genomen. Enkel ingeval de dga kon aantonen dat afstorting de continuïteit van de onderneming in gevaar zou brengen, kon verplichte afstorting worden vermeden.

Dalende marktrentestanden hebben tot gevolg gehad dat afstorting met zeer hoge koopsommen gepaard gaat die niet of nauwelijks zijn op te brengen door de B.V. Indien al mogelijk, ziet de dga zich geconfronteerd met een forse aanslag op zijn liquiditeit. In de praktijk wordt het bovendien door de DGA niet rechtvaardig gevonden dat het pensioen van de ex-partner volledig extern wordt veiliggesteld, terwijl het pensioen van de dga zelf in de risicosfeer van de onderneming achterblijft. Dit probleem manifesteert zich ingeval de beschikbare liquiditeit niet voldoende is om ook het pensioen van de dga zelf te zekeren.

Met de introductie van de postrelationele solidariteit heeft het Hof Den Haag een voor de praktijk belangrijke regel opgesteld. Kern is dat beide partners de consequenties dienen te aanvaarden van een gebrek aan middelen. Vanuit deze optiek kan dus worden afgestort voor de ex-partner zijn of haar aandeel in het effectief voor afstorting ter beschikking staande bedrag. Op deze wijze blijft dus ook voor de pensioenrechten van de dga liquiditeit over als dekking.

In voorkomende gevallen omvat de afstorting derhalve niet het gehele pensioenrecht van de ex-partner. Zonder nadere afspraken impliceert dit dat de ex-partner voor het deel van de aanspraken die niet zijn afgestort nog steeds een pensioenaanspraak heeft jegens de B.V. van de dga. Op deze wijze zijn de voormalige echtelieden nog steeds financieel aan elkaar verbonden.

In de praktijk is het te overwegen deze resterende aanspraken in de vermogenssfeer met elkaar af te rekenen. Zo zal de ex-partner bijvoorbeeld voor het afzien van het resterende deel van het haar toekomende pensioen gecompenseerd kunnen worden door middel van toedeling van andere (privé) vermogensbestanddelen. Hierbij dient goed voor ogen te worden gehouden dat een dergelijke afkoop altijd in de fiscaal belaste sfeer plaatsvindt. Door gebruik te maken van het fiscaal partnerschap kan dit effect echter volledig worden geneutraliseerd en dus effectief worden ingezet in een solide, financieel correcte afwikkeling van de echtscheiding.

Advies

De afwikkeling van het pensioen in eigen beheer verdient op basis van de geïntroduceerde postrelationele solidariteit bijzondere aandacht. Mits goed rekening wordt gehouden met de (fiscale) spelregels, kan de afwikkeling van het pensioen in eigen beheer worden ingezet voor een solide en deugdelijke afwikkeling van de echtscheiding. Om fiscale claims te vermijden is maatwerk noodzakelijk!

Dit aandachtspunt wordt automatisch gesignaleerd door aan de hand van de ingegeven vermogensverdeling in Juist! Alert-Echtscheiding, slimme software voor de echtscheidingspraktijk. Als echtscheidingsprofessional ook de vermogensafwikkeling voor uw cliënten optimaliseren en fiscale risico’s afdekken? Kijk op www.juistalert-echtscheiding.nl